Artikelen

DIY sieraden

Sommige dingen uit de jaren ’70 en ’80 hadden we nooit gedacht nog terug te zien. Steenstrips, macramé en het schrootjesplafond, om maar iets te noemen. Eigengemaakte sieraden horen daar ook bij. Vroeger zagen die, uitzonderingen daar gelaten, er niet echt professioneel uit. Zilverdraad met wat kleine glimmende kraaltjes, een paar felgekleurde veren, een hanger en je was klaar. Maar dat is veranderd.

Massa productie versus eigenheid

Tegenwoordig zijn we een beetje argwanend geworden voor massaproductie. We willen onze eigen stijl bepalen en ons niet meer zozeer laten leiden door wat de grote merken ons voor houden. Individualiteit in expressie. Natuurlijk kopen we massaal bij grote ketens die voor weinig geld leuke, hippe kleding en accessoires aanbieden, maar we moeten er wel iets van onszelf aan toe kunnen voegen.

Een andere trend is het gebruik van natuurlijke materialen waarbij zelfgemaakt geen taboe meer is. Een aantal jaar gelden kon je niet met een zelfgebreide muts de straat op, tegenwoordig staat het internet vol van filmpjes en instructies hoe je een trui breit, een meubelstuk pimpt, lampenkappen maakt en hoe je je eigen sieraden maakt. En daar hoef je echt geen edelsmid voor te zijn.

Toffe armband zelf gemaakt

Aanbod

Het aanbod van materialen is enorm. Webwinkels die naast knutselspullen ook basismateriaal voor sieraden verkopen tot winkels die alleen op sieraden gericht zijn. Ongeveer alles is te koop: kralen in alle soorten, maten, kleuren en materialen. Zelfs kralen gemaakt van Swarovski kristal in alle kleuren van de regenboog met bijbehorende zilveren of gouden houders voor oorbellen, kettingen, armbanden en zelfs ringen. Zelfs parels zijn te koop om verder zelf te verwerken.

Niet alleen luxe materialen zijn breed te krijgen. Speciale touwtjes om armbandjes mee te vlechtknopen in ingewikkelde vormen, bijvoorbeeld, zijn er volop. Maar zelfs als je wat garen, kralen of leren reepjes ergens in huis hebt liggen, staan er op YouTube, Pinterest en specifiek hierop gerichte websites meer dan genoeg ideeën, voorbeelden en instructies.

En dan?

Dan heb je gevonden wat je zocht, materiaal aangeschaft, bent uren aan het knutselen geweest en het lijkt in de verste verte niet op wat je op het internet zag. Natuurlijk geldt hier, net als voor al het doe-het-zelf projecten: oefening baart kunst. Bovendien is het handig om niet te ingewikkeld te beginnen. Maar lukt het nog steeds niet na heel veel gepriegel en geprut dan zijn er genoeg (internet)winkels die voor weinig geld heel mooie complete sieraden aanbieden. Gelukkig maar.

Oorsieraden voor de man

De oorbel voor mannen is helemaal geaccepteerd. Niet alleen excentriekelingen, popsterren en mannen uit bepaalde subculturen dragen ze tegenwoordig. Zoals meisjes vaak al jong hun gaatjes geprikt krijgen door (groot)ouders, gebeurt dat ook steeds vaker bij jongens.

Stijl

De oorbellen voor de man kunnen in sterkere mate een onderdeel van hun kledingstijl zijn. In de hiphop scene is het veel bling en misstaan de diamanten stekers niet. Daartegenover de metalheads met tunnels, plugs en ringetjes voorzien van prikkeldraad. Dan de hippe man met getrimde baard; hier zie je alles terugkomen, van tunnel tot diamanten steker, maar dan wel subtiel. Natuurlijk is er een grote groep mannen die een ringetje of een knop draagt omdat ze het gewoon mooi vinden.

Soorten

De keuze is groot en zeer divers:

  • Ringen: strak zilver of goud, dik of dun, met of zonder bewerking, met of zonder extra hangertje als een anker of een kruisje eraan.
  • Knopjes: alles is bijna mogelijk. Kruisjes, schedels, diamanten inzet, simpel zwart, logo’s, enzovoorts.
  • Hangers: minder keus, meestal van zilver, vrij standaard vormen als een kruisje.
  • Stretching spiral: een in tribal vorm gekrulde staaf bedoelt om de gaatjes op te rekken zodat er een plug of tunnel doorheen past, maar in zoveel verschillende stijlen te krijgen dat het mooi sieraad op zichzelf is.
  • Tunnels: ook deze in allerlei kleuren en materialen te verkrijgen. Van klein tot heel groot en van simpel hout tot met diamantjes afgezet. Deze zijn niet zomaar ineens te dragen, hiervoor moet eerst het gaatje opgerekt worden tot de passende grootte.
  • Plugs: net als bij tunnels moet eerst het gaatje worden opgerekt, maar dan zijn de mogelijkheden enorm. Bandlogo’s, gegraveerde symbolen, inleg met edelstenen, holografische afbeeldingen. Verzin het maar het is te krijgen.

Nieuwe trend?

Eigenlijk is de oorbel voor mannen niet weggeweest. Vanaf de jaren ’70 zie je al bekende heren met een oorring zoals Jimmy Hendrix en later in de jaren ’80 Rob de Nijs, Barry Hay van de Golden Earring.

vanaf toen waren oorringen voor mannen in de mode

Maar natuurlijk ook het stijlicoon George Michael eerst beschaafd met twee ringetjes, later een grote ring met daaraan een kruis. Sindsdien is het sieraad niet meer weggeweest. En als zelfs een oudere heer als Morgen Freeman, toch niet echt een trendsetter, twee simpele, gouden ringen in heeft, is het eigenlijk geen nieuwe trend te noemen. De verscheidenheid en vormgeving zijn misschien wel nieuw; uiteindelijk willen mannen ook graag een brede keuze hebben.

Kunst of Sieraad

Kunst is niet iets dat per se in musea te vinden is en losstaat van de dagelijkse werkelijkheid. Kunst zijn niet alleen schilderijen en beeldhouwwerken. Meubels kunnen een kunstvorm zijn, mode ook en vooral sieraden zijn een vorm van expressie die je in het dagelijks leven veel tegenkomt. Dit wordt toegepaste kunst genoemd. Kunstopleidingen, zoals de Rietveldacademie, leiden niet alleen kunstschilders of beeldhouwers op, maar ook edelsmeden en grafisch vormgevers.

Edelsmid versus massaproductie

Ieder sieraad is door iemand ontworpen. Dat is iets om even bij stil te staan, want dat geldt voor alles om ons heen. Elke bank, jurk, auto of oorbel is door iemand ontworpen. Maar dat maakt het object nog niet uniek. Sommige dingen, zoals meubels van de Ikea, worden in zulke grote hoeveelheden geproduceerd dat er weinig unieks aan is. Datzelfde geldt voor sieraden.

Bij de grote ketens, zoals Siebel en de Bijenkorf, zijn prachtige dingen te krijgen, maar die zijn altijd te krijgen. Weliswaar aan mode onderhevig, maar de kans dat de buurman dezelfde vriendschapsring koopt, is vrij groot. Daar tegenover staan de kleine winkels die alleen kleine oplages sieraden van edelsmeden verkopen. En edelsmeden die in opdracht werken vanuit hun eigen atelier.

Uniek = duur?

De aanname dat iets wat speciaal voor jou gemaakt is ook wel heel duur zal zijn, is een verkeerde. Materiaal is een grote kostenbepalende factor. Wil je witgoud, platina en diamanten, dan betaal je daarvoor, maar kies je voor zilver en een topaas dan kost dat beduidend minder. Eigenlijk geldt voor een sieraad dat speciaal voor één persoon gemaakt is op zichzelf al heel veel (emotionele) waarde heeft.

Elke edelsmid heeft zijn eigen stijl en specialiteit. Sommigen maken heel fijn werk met flinterdunne metalen vlechtwerkjes, anderen grof en ruw. Als je een uniek sieraad zoekt, is het de moeite meer dan waard om eens rond te kijken op het internet naar edelsmeden en als het werk van iemand je bevalt, een afspraak te maken om te gaan praten. Vanaf een euro of 50 is er al heel veel te krijgen en dan heb je iets wat niemand anders heeft.

Ringen

De oorring kent een lange geschiedenis. In het oude Griekenland werden er eenvoudige gouden ringen gedragen. Zowel vrouwen droegen door de tijd heen oorringen. Vissers droegen een of meer gouden oorringen om hun begrafenis te kunnen betalen mocht het schip vergaan. Ten tijde van de slavernij was het slaven verboden sieraden te dragen behalve een eenvoudige gouden armband en even simpele gouden oorringen.

Variatie

Tegenwoordig is de variatie in oorringen enorm. Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw werden sieraden van andere materialen dan edelmetaal populair. Ringen van plastic in alle kleuren van de regenboog zijn er nog steeds. In elke stad zijn in de grote winkelstraten bijouwinkeltjes te vinden die uitpuilen van allerlei soorten oorringen.  Zilver, goud, plastic, hout, groot, klein, met of zonder hangertje eraan. Voor iedere smaak wel iets.

Vrouwen versus mannen

Oorringen zijn zowel door vrouwen als mannen te dragen, maar er is wel een verschil. Vrouwen kunnen alles dragen, van heel kleine ringetjes tot enorme hoepels al dan niet bewerkt. Mannen echter dragen over het algemeen kleine ringen, grote hoepels in een felle kleur zie je niet gauw. Ook de bewerking van de oorringen maakt verschil hoewel minder dan de grote. Ringen voor vrouwen kunnen rijkelijk bewerkt zijn met sierlijke vormen, eventueel afgewerkt met (kleurrijke) edelstenen. De bewerkte ring voor de man is vaak stoerder, meer hoekige vormen en als er al steentjes in verwerkt zijn, dan diep donkere kleuren of eenvoudige diamantjes of briljantjes.

Tijdloos

Alle sieraden zijn aan mode onderhevig. Ook de oorring, maar in mindere mate. De bewerking, keuze van ingelegde stenen, grote en kleur variëren per tijdperk. De grote, gekleurde plastic hoepels zijn typisch uit de jaren ’80 bijvoorbeeld. Maar de kleine en middelgrote eenvoudige zilveren of gouden oorringen lijken tijdloos te zijn. En terecht, want het zijn elegante, niet schreeuwerige sieraden die bij elke outfit en leeftijd passen.

Online sieraden kopen

Bijna alles is tegenwoordig via het internet te koop. Het aanbod sieraden online lijkt oneindig van goedkoop bijou tot peperdure ontwerpen. Maar waar moet je opletten wanneer je via het internet wilt kopen, want je kunt het sieraad niet even vasthouden en bekijken.

De Verkoper:

  • Wie is de verkopende partij? Is het een grote winkelketen of een kleine juwelier die alleen op het internet aanbiedt. Als de verkoper lid is van een gerenommeerd keurmerk zoals Thuiswinkel Waarborg of Webshop Keurmerk geeft dat al wat meer zekerheid.
  • Wordt er alleen via het internet verkocht of is er ook een winkel waar je naar toe kunt als er iets niet goed is.
  • Zoek reviews van andere klanten die ook bij de aanbieder van jouw keuze hebben gekocht. Dat kan soms verrassende resultaten opleveren.
  • Zoek, voor je bestelt, uit hoe de sieraden verzonden worden. Zeker als het heel dure stukken betreft is het handig om te weten of ze verzekerd zijn.

Voor online sieraden kopen, geldt hetzelfde als voor alle internet aankopen: steek er wat tijd in om te weten met wie je te maken hebt om grote teleurstellingen te voorkomen.

Meten is weten

Je hebt een prachtige ring, ketting of armband gevonden, de webwinkel is in orde maar nu. Past het wel en hoe meet je dat? Dat is helemaal niet zo ingewikkeld als het lijkt.

  • Ringen: Er zijn verschillende manieren om een ringmaat te bepalen. Let wel op of de aanbieder de binnenmaat of de omtrek gebruikt. De maten worden in millimeters aangeduid. Online zijn verschillende tabellen te vinden waar het een en ander na te kijken is.
  1. Neem een ring die goed zit, leg hem op een liniaal op de maataanduiding en bekijk de afstand aan de binnenkant van de ring of van de omtrek.
  2. Meet de binnenkant van een goed zittende ring met een schuifmaat.
  3. Download een maatwijzer. Instructies hoe die te gebruiken staan er meestal bij.

Let wel op dat de dikte van je vinger kan verschillen afhankelijk van temperatuur en omstandigheden.

  • Kettingen: Voor het kopen van een ketting kun je jezelf afvragen hoe hoog of laag je de ketting wilt dragen. Door een centimeter om je nek te leggen of een touwtje op de gewenste lengte te knippen en die vervolgens op een liniaal te leggen weet je hoe lang de ketting moet zijn die je wilt hebben.
  • Armbanden: Wil je een strak zittende armband of juist een los zittende. Meet de omtrek van je pols met een centimeter en tel daar 1,5cm bij op voor strak, 2cm voor iets losser en 3+cm voor een loszittende band.

Let op dat als je een bedelarmband koopt en je die wilt volhangen, je er een nog extra centimeter bij neemt.

Echt of echt nep

Hoe weet je nou zeker dat wat wilt kopen ook echt is. Dat is moeilijk op afstand te bepalen, maar als je de betrouwbaarheid van de winkel hebt nagezocht en dat is in orde, mag je ervan uitgaan dat je krijgt wat er in de omschrijving staat. Lees de omschrijving altijd goed!

  • Goud: Let op of het verguld is, een laagje, of dat het echt goud is. Er moet bij staan hoeveel karaat het sieraad is. Karaat geeft aan hoeveel procent puur goud in het metaal zit. 14 heeft de minste, 22 karaat het meest. Van 24 karaat worden geen sieraden gemaakt, dat is bijna puur goud en veel te zacht om als sieraad te dragen. In Nederland mag een gehalte van 8 of 9 karaat geen goud genoemd worden en wordt dus ook niet als zodanig verkocht.

    Armbanden en meer accessoires van goud

  • Zilver: Let op of het verzilverd is, een laagje, of dat het echt zilver is. Ook zilver heeft aanduidingen hoeveel puur zilver er in zit. Net als goud, is zilver in de puurste vorm, 999, niet te verwerken tot sieraad. Meestal is het gehalte 925; dat betekent 925 zilverdeeltjes op 1000 deeltjes. Als er bij de aanduiding 625 zilver staat, is het geen zilver. Alles onder de 800 mag geen zilver meer genoemd worden.

Conclusie

Op het internet juwelen kopen blijft een kwestie van vertrouwen. Toch door een beetje voorwerk te doen en goed te checken, kun je een hoop leed voorkomen. Lees de omschrijving goed, want als daar dingen in staan die niet kunnen, zoals 8 karaat, klopt er iets niet. En zoals vaak: in geval van twijfel, niet doen!